विश्वव्यापीरुपमा सुनको मुल्य आकासिइरहेको बेला कतिपय युरोपेली देशहरुले ‘सुन फर्काउ अभियान’ शुरु गर्ने तयारी गरेका छन् । 

यसबाट संयुक्त राज्य अमेरिकालाई चर्काे दबाब सृजना गर्ने र विश्व बजारमा समेत उथलपुथल आउन सक्ने आशंका गरिएको छ ।

न्यूयोर्कको लिबर्टी स्ट्रिटमा रहेको संयुक्त राज्य अमेरिकाको केन्द्रीय बैंक, फेडरल रिजर्भको मुख्यालयको बेसमेन्टमा जमिनभन्दा २५ मिटर तल विश्वभरका केन्द्रीय बैंक, सरकार र संस्थाहरूको स्वामित्वमा रहेको पाँच लाखभन्दा बढी सुनको बिस्कुटको सुरक्षा गरिरहेको छ । ती सुनका विस्कुटमध्ये अधिकाँश विस्कुट युरोपेली देशहरुको रहेको छ । पछिल्लो राजनीतिक र आर्थिक घटनाक्रमलाई हेरेर जर्मनीसहितका धेरै युरोपेली देशहरुले ती विस्कुटहरु फिर्ता लिने तयारी गरिरहेको अन्तराष्ट्रिय समाचार संस्थाहरुले उल्लेख गरेका छन् ।

ती सबै विस्कुटहरुको तौल ६ हजार ३ सय टन बराबर रहेको छ, जसको मूल्य अहिले १ ट्रिलियन डलरभन्दा बढी छ । यो अमेरिकाको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको करिब चार प्रतिशत हो ।

जर्मन मिडियाका अनुसार फेडरल रिजर्भसँग करिब १ हजार २ सय टन जर्मन सुन छ, जसको मूल्य करिब २०० अर्ब डलर हुनेछ ।

अमेरिकाको बर्कले विश्वविद्यालयमा अन्तर्राष्ट्रिय मौद्रिक प्रणालीका विज्ञ ब्यारी आइचेनग्रीनले शितयुद्धकालमा सोभियत सरकारको डरबाट तर्सेर धेरै युरोपेली देशहरुले सुरक्षाको लागि अमेरिकाको केन्द्रिय बैंकमा सुन जम्मा गर्न थालेको बताउँछन् । ‘शितयुद्ध समाप्ति पछि त्यस्तो डर रहेन । त्यसैले उनीहरुले आफूले जम्मा गरेको सुन निकालेका थिएनन् । अहिले भने राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र युरोपेली सहयोगीहरूबीच कैयौँ मुद्दामा मतभेद देखिएको छ । त्यहीक्रममा उनीहरुले सुन निकाल्ने प्रयास शुरु गरेका हुन्’ उनको भनाई छ ।

ट्रम्पको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबद्धताको अवहेलना, करवृद्धि, ग्रिनल्याण्डमाथि डेनमार्कको सार्वभौमिकता वा हालसालै इरान विरुद्धको युद्धजस्ता मुद्दाहरूका कारण युरोपेली देशहरु अहिले अमेरिकासंँग झस्किएका छन् ।

जर्मनीको बुन्डेस बैंकका प्रमुख अनुसन्धानकर्ता अर्थशास्त्री इम्यानुएल मोन्चले न्यूयोर्कमा रहेको जर्मन केन्द्रीय बैंकको सुन फिर्ता गर्नु अपरिहार्य भएको बताए ।

जर्मन ट्याक्सपेयर्स एसोसिएसनका अध्यक्ष माइकल जेगरले भन्छन्—ट्रम्प अप्रत्याशित छन् र राजस्व बढाउनका लागि जे पनि गर्न सक्षम छन् । त्यसैले हाम्रो सुन अब फेडरल रिजर्भको ट्रेजरीमा सुरक्षित छैन । अब युरोपेली देशहरुले आफ्नो सुनको सुरक्षा आफै गर्नु पर्छ ।

जर्मनीको आइएफओ इन्स्टिच्युट फर इकोनोमिक रिसर्चका क्लेमेन्स फ्युस्टले बेलायती पत्रिका द गार्जियनलाई सुन फिर्ता ल्याउँदा अहिलेको अवस्थामा आगोमा घिउ थप्ने र यसको अनपेक्षित परिणाम हुन सक्ने दावी गरेका छन् । उनका अनुसार यदि युरोपेली मुलुकहरुले अमेरिकाको फेडेरल रिजर्भमा राखिएको सुन निकाले भने त्यसले अमेरिकी अर्थतन्त्रलाई त दबाबमा पार्छ नै साथै विश्व सुन बजारलाई नै गम्भिररुपमा असर पार्छ । त्यो असर कस्तो हुनेछ भन्ने बारेमा अहिले नै भन्न सकिदैन । तर, यत्ति भन्न सकिन्छ—सुनको अन्तराष्ट्रिय बजार प्रणालीलाई हल्लाईदिने भने निश्चित छ ।