५० युनिटमाथिको विद्युतमा भ्याट: 'ऊर्जा रूपान्तरण र उपभोक्ता हितविपरीत' भन्दै पूर्व ऊर्जा मन्त्री घिसिङद्वारा तीव्र विरोध

May 30, 2026 12:31 PM Merolagani



रकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेटमार्फत मासिक ५० युनिटभन्दा बढी विद्युत खपत गर्ने उपभोक्तामाथि ५ प्रतिशतका दरले मूल्य अभिवृद्धि कर (VAT) लगाउने निर्णय गरेपछि यसको चौतर्फी विरोध सुरु भएको छ।

पूर्व ऊर्जा मन्त्री तथा नेपाल विद्युत प्राधिकरणका पूर्व महाप्रबन्धक कुलमान घिसिङले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत सरकारको यो कदमको तीव्र आलोचना गरे। उनले सरकारको यो निर्णय आम उपभोक्ताको हितविपरीत, ऊर्जा रूपान्तरणको लक्ष्यविपरीत र स्वदेशमै उत्पादित स्वच्छ ऊर्जाको उपयोग बढाउने राष्ट्रिय अभियानको विरुद्धमा रहेको टिप्पणी गरे।

नेपालमा विद्युतको पहुँच विस्तार भएसँगै हाल घरायसी प्रयोजनमा विद्युतीय उपकरणको प्रयोग तीव्र रूपमा बढिरहेको परिप्रेक्ष्यमा यस्तो कर घातक हुने घिसिङको ठहर छ। खाना पकाउने, पानी तताउने तथा अन्य घरेलु कार्यमा विद्युतको प्रयोगलाई प्रोत्साहन गर्नुपर्ने संवेदनशील समयमा सरकारले करको अतिरिक्त भार थपेर उपभोक्तालाई दण्डित गर्न खोजेको उनले बताए। मासिक ५० युनिटभन्दा बढी विद्युत खपत गर्नेहरू विलासी नभएर अधिकांश सामान्य घरायसी उपभोक्ता रहेको उल्लेख गर्दै घिसिङले यो निर्णयले लाखौँ परिवारको मासिक खर्च बढाउने र भान्सा अझ महँगो बनाउने चेतावनी दिए। देशभित्रै उत्पादित विद्युतको खपत बढाउन सरकारले प्रोत्साहनमूलक र सहुलियतपूर्ण नीति ल्याउनुपर्नेमा उल्टो बाटो हिँडेर विद्युत प्रयोगलाई निरुत्साहित गर्न खोजेको आरोप उनको छ। विद्युतमा अतिरिक्त कर लगाउँदा हालैका वर्षहरूमा बढ्दै गएको विद्युतीय चुलो लगायतका उपकरणको प्रयोग घट्न सक्ने र उपभोक्ताहरू पुनः आयातित एलपी ग्यासतर्फै निर्भर हुन पुग्ने खतरा घिसिङले औंल्याए।

यो कदम राष्ट्रिय ऊर्जा सुरक्षा, व्यापार घाटा न्यूनीकरण तथा हरित अर्थतन्त्र निर्माण गर्ने नेपालको दीर्घकालीन लक्ष्यसँग कुनै पनि हालतमा मेल नखाने उनको भनाइ छ। विद्युतको आन्तरिक खपत बढाउनु आजको मुख्य आवश्यकता रहेको भन्दै पूर्व महाप्रबन्धक घिसिङले विद्युत महसुललाई थप न्यायोचित, प्रगतिशील र उपभोक्तामैत्री बनाउँदै लैजानुपर्नेमा जोड दिए। विद्युतमा नयाँ करको बोझ थप्न नहुने तर्क गर्दै उनले स्वदेशी विद्युतको उपयोग, स्वच्छ हरित ऊर्जाको प्रवर्द्धन र आम सर्वसाधारणको हितका लागि विद्युत उपभोक्तामाथि लगाइएको यो अतिरिक्त ५ प्रतिशत भ्याट तत्काल फिर्ता लिन सरकारसँग जोडदार माग गरे। सरकारले बजेटमार्फत राजस्व बढाउने उद्देश्यले विद्युतमा भ्याट आकर्षित गरे पनि यसले ग्यास विस्थापन गर्ने र देशभित्रै ऊर्जा खपत बढाउने राष्ट्रिय रणनीतिलाई ठूलो धक्का लाग्ने देखिएको छ।




'हप्तामा दुई दिन बिदा दिने निर्णय तत्काल पुनर्विचार गर्नुपर्छ'

May 26, 2026 12:59 PM

सत्तारुढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद कृष्णहरि बुढाथोकीले आईतवार र शनिवार बिदा दिने निर्णय तत्काल पुनर्विचार गर्न सरकारलाई दबाब दिएका छन् ।