कम्पनीको रेटिङ्ग अघिल्लो रेटिङ्गभन्दा सुधारिएको हो। यसअघि इक्राएनपी इस्यूअर रेटिङ्ग सिंगल बी प्लस रहेको कम्पनीको क्रेडिट रेटिङ्ग, अहिले सुधारिएर इक्राएनपी इस्यूअर रेटिङ्ग डबल बी माइनस कायम भएको हो। कम्पनीको विद्युत उत्पादनमा आएको निरन्तर सुधार र बढ्दो आम्दानीका कारण रेटिङमा सुधार गरिएको इक्राले जनाएको छ।
क्रेडिट रेटिङमा कस्तो सुधार भयो?
इक्रा नेपालले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदन अनुसार कम्पनीको रेटिङ्ग यसप्रकार परिमार्जन भएको छः
इस्यूअर रेटिङ्गः इक्राएनपी इस्यूअर रेटिङ्ग सिंगल बी प्लस बाट सुधार भई इक्राएनपी इस्यूअर रेटिङ्ग डबल बी माइनस कायम भएको छ।
दीर्घकालीन ऋण सीमाः यसअघिको इक्राएनपी एलबी प्लस बाट बढेर इक्राएनपी एलबीबी माइनस पुगेको छ।
अल्पकालीन ऋण सीमाः यसको इक्राएनपी ए४ रेटिङ्गलाई भने यथावत् राखिएको छ।
यो रेटिङ्ग प्राप्त गर्ने संस्थाहरूमा आफ्नो वित्तीय दायित्व (ऋण र ब्याज) समयमै भुक्तानी गर्न सक्ने क्षमतामा ‘मध्यम जोखिम’ रहेको मानिन्छ। रेटिङ्गमा भएको यो वृद्धिले कम्पनीको ऋण तिर्न सक्ने क्षमता पहिलेभन्दा बलियो बन्दै गएको देखाउँछ।
रेटिङ सुधारिनुका मुख्य कारणहरू
कम्पनीले सुदूरपश्चिम प्रदेशको बझाङ जिल्लामा ३८.४६ मेगावाट क्षमताको अपर कालाङ्गा गाड जलविद्युत आयोजना सञ्चालन गरिरहेको छ। इक्रा नेपालका अनुसार कम्पनीका सकारात्मक पक्षहरू यसप्रकार छन्ः
उत्पादनमा सुधारः आयोजनाको विद्युत उत्पादन सन्तोषजनक रूपमा बढिरहेको छ। आर्थिक वर्ष २०८३/८४ मा सम्झौता गरिएको ऊर्जाको ८२ प्रतिशत उत्पादन भएकोमा आर्थिक वर्ष २०८४/८५ मा यो बढेर ८८ प्रतिशत पुगेको छ। चालु आर्थिक वर्षको सुरुवाती ४ महिनामा त उत्पादन अझ सुध्रिएर ९२ प्रतिशतसम्म पुगेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
हिउँदको उत्पादनमा टेवाः कम्पनीले २०८१ मंसिर (नोभेम्बर २०२४) मा ४०० किलोवाटको दारिम गाड सानो जलविद्युत आयोजना निर्माण सम्पन्न गरी त्यसको पानी मुख्य आयोजनामा मिसाएको छ। यस प्राविधिक सुधारले गर्दा सुख्खायाम (हिउँद) को उत्पादन १५ प्रतिशतबाट बढेर १६ प्रतिशत पुगेको छ।
८ पटककै महसुल वृद्धि सुरक्षितः आयोजना परिमार्जित व्यावसायिक उत्पादन मितिभन्दा जम्मा ५ महिना मात्र ढिलो गरी २०७९ फागुन ६ (फेब्रुअरी १८, २०२३) देखि सञ्चालनमा आएको थियो। थोरै मात्र ढिलाइ भएकाले यो आयोजना नियमअनुसार पाइने ८ पटककै वार्षिक ३ प्रतिशत महसुल वृद्धि पाउन योग्य भएको छ, जसले दीर्घकालीन आम्दानी सुरक्षित गर्छ।
बिक्रीको ग्यारेन्टीः नेपाल विद्युत प्राधिकरणसँग ३० वर्षका लागि ‘टेक अर पे’ मोडालिटीमा विद्युत खरिद सम्झौता भएकोले उत्पादित बिजुली खेर जाने वा नबिक्ने कुनै जोखिम छैन।
वित्तीय चुनौती तथा जोखिम
रेटिङ्गमा सुधार भए पनि कम्पनी अझै केही गम्भीर वित्तीय र व्यवस्थापकीय दबाबमा छः
उच्च आयोजना लागत र ऋणको भारः यो आयोजना कुल ८ अर्ब ६८ करोड ७० लाख रुपैयाँ (प्रति मेगावाट करिब २२.६ करोड रुपैयाँ) को उच्च लागतमा बनेको हो। लागत धेरै हुँदा कम्पनीको पूँजी संरचनामा ऋणको अनुपात ३.१५ गुणा जति उच्च छ।
कमजोर कभरेज सूचकः ऋण धेरै भएकै कारण आर्थिक वर्ष २०८४र८५ मा कम्पनीको ऋण सेवा कभरेज अनुपात १.०७ पटक मात्र छ। यसको अर्थ कम्पनीले कमाउने नाफा ऋण र ब्याज तिर्नका लागि ठिक्क मात्र भइरहेको छ, यद्यपि यो अघिल्लो वर्ष (०.८ पटक) भन्दा सुधारोन्मुख छ। प्रस्तावित आईपीओको महत्त्वः कम्पनीले सर्वसाधारणका लागि साधारण शेयर निष्काशन गर्ने योजना बनाएको छ। यो आईपीओ समयमै सम्पन्न भई पर्याप्त आवेदन परेमा मात्र संकलित रकमबाट बैंकको ऋण घटाउन सकिनेछ, जुन कम्पनीको वित्तीय स्वास्थ्यका लागि निकै महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।
प्राकृतिक र वातावरणीय जोखिमः नेपालका अन्य जलविद्युत जस्तै यो पनि ‘रन अफ रिभर’ आयोजना भएकाले हिउँदमा नदीको बहाव घट्दा उत्पादन स्वतः घट्छ। कालाङ्गा गाड नदी आंशिक रूपमा हिउँ पग्लिएर बग्ने भएकाले केही राहत भए पनि वर्षायाममा आउने बाढी–पहिरोले भौतिक क्षति पुर्याएमा वा लामो समय आयोजना बन्द गर्नु परेमा ऋण तिर्न कठिनाइ हुन सक्छ।
