नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा सूचीकृत धितोपत्र दलाल व्यवसायी कम्पनी क्रिष्टल कञ्चनजंघा सेक्युरिटिज प्रा. लि. (स्टक ब्रोकर नम्बर ५०)ले आफ्ना ग्राहक तथा लगानीकर्ताहरूका लागि औपचारिक रूपमा ‘मार्जिन ट्रेडिङ’ (मार्जिन कारोबार) सुविधा सुरु गरेको छ।

कम्पनीले आज एक प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) र नेप्सेको विद्यमान नियामकीय व्यवस्था अनुसार यो सेवा सञ्चालनमा ल्याएको जानकारी दिएको छ।

पूँजी बजारमा लगानीकर्ताको खरिद क्षमता बढाउन र बजारमा तरलता वृद्धि गर्न सहयोग पुर्‍याउने उद्देश्यले यो सेवा सुरु गरिएको कम्पनीले जनाएको छ। मार्जिन ट्रेडिङ मार्फत अब लगानीकर्ताले आफूसँग भएको सीमित पूँजीमा ब्रोकरबाट ऋण थपेर ठुलो परिमाणमा शेयर खरिद गर्न सक्नेछन्।

के हो मार्जिन ट्रेडिङ र कसरी लिन सकिन्छ सुविधा?

मार्जिन ट्रेडिङ यस्तो सुविधा हो जसमा लगानीकर्ताले आफूले किन्न चाहेको शेयरको कुल मूल्यको केही प्रतिशत रकम (मार्जिन) अग्रिम रूपमा ब्रोकरकोमा जम्मा गर्नुपर्छ र बाँकी रकम ब्रोकरले ऋणको रूपमा उपलब्ध गराउँछ। क्रिष्टल कञ्चनजंघाले सार्वजनिक गरेको योजना अनुसार लगानीकर्ताले ३० प्रतिशत प्रारम्भिक मार्जिन जम्मा गर्नुपर्नेछ भने ७० प्रतिशतसम्म मार्जिन ऋण सुविधा प्राप्त गर्न सक्नेछन्।

यो सुविधा लिन इच्छुक लगानीकर्ताहरूले आवश्यक कागजातसहित न्युप्लाजा, काठमाडौँस्थित कम्पनीको कार्यालयमा उपस्थित भई आवेदन दिन र सम्झौता गर्नुपर्ने विज्ञप्तिमा उल्लेख छ। यो सेवा पूर्ण रूपमा प्रचलित कानुन, नियामकको व्यवस्था र कम्पनीको आन्तरिक जोखिम व्यवस्थापन नीति अनुसार सञ्चालन हुने कम्पनीले प्रष्ट पारेको छ।

ऋण सीमा र आकर्षक छुट योजना

क्रिष्टल कञ्चनजंघाले विभिन्न तहका लगानीकर्तालाई लक्षित गर्दै १० लाख रुपैयाँदेखि २ करोड रुपैयाँसम्मको ऋण सीमा निर्धारण गरेको छ। कम्पनीले ब्याज तथा प्रशासनिक शुल्कलाई ‘एकमुष्ट’ प्याकेजमा प्रस्तुत गरेको छ, जसमा समयावधि अनुसार थप छुटको व्यवस्था समेत गरिएको छ।

कम्पनीले सार्वजनिक गरेको ऋण तालिका अनुसार:

• १० लाखको सीमामा: ३० दिनका लागि ५,६०० रुपैयाँ शुल्क तोकिएको छ। १८० दिनसम्म पुग्दा यो ३१,९२० रुपैयाँ पुग्छ।

• ५० लाखको सीमामा: ३० दिनको शुल्क २८,००० रुपैयाँ रहेको छ।

• १ करोडको सीमामा: ३० दिनको शुल्क ५६,००० रुपैयाँ तोकिएको छ।

• २ करोडको अधिकतम सीमामा: लगानीकर्ताले ३० दिनका लागि १,१२,००० रुपैयाँ शुल्क तिर्नुपर्नेछ।

कम्पनीले लगानीकर्तालाई राहत दिन विशेष छुटको घोषणा समेत गरेको छ। विज्ञप्ति अनुसार, पहिलो ३० दिन पछिको प्रत्येक थप ३० दिनका लागि १ प्रतिशत थप छुट प्रदान गरिनेछ। यसले लामो समयसम्म मार्जिन सुविधा उपयोग गर्ने लगानीकर्तालाई लागत कम गर्न सहयोग पुग्ने देखिन्छ। ऋणको अवधि ३० दिनदेखि अधिकतम १८० दिनसम्मका लागि विभिन्न चरणमा वर्गीकरण गरिएको छ।

लगानीकर्ताका लागि अवसर र सर्तहरू

मार्जिन ट्रेडिङ सुविधा सबै सूचीकृत कम्पनीका लागि उपलब्ध हुँदैन। नेप्सेले तोकेका निश्चित मापदण्ड पूरा गरेका ‘मार्जिन योग्य’ कम्पनीहरूको शेयर खरिदका लागि मात्र यो ऋण उपयोग गर्न पाइनेछ। लगानीकर्ताले खरिद गरेको शेयर नै धितोको रूपमा रहनेछ र बजारमा शेयरको मूल्य घटबढ हुँदा ‘मेन्टेनेन्स मार्जिन’ कायम राख्नुपर्ने कानुनी प्रावधान रहन्छ।

कम्पनीका प्रबन्ध सञ्चालक हरि बहादुर खड्काले जारी गरेको विज्ञप्तिमा आफ्ना ग्राहकलाई पारदर्शी, भरपर्दो, प्रविधिमैत्री र गुणस्तरीय सेवा प्रदान गर्न कम्पनी निरन्तर प्रतिबद्ध रहेको उल्लेख गरिएको छ। "हामी हाम्रा ग्राहक तथा लगानीकर्तालाई यो सुविधाको उपयोग गरी लाभ लिनुहुन अनुरोध गर्दछौँ," विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

बजारमा पर्ने प्रभाव

नेपालको शेयर बजारमा मार्जिन ट्रेडिङको सुरुवात हुनुलाई एक सकारात्मक कदम मानिएको छ। यसअघि लगानीकर्ताहरू शेयर धितो कर्जाका लागि बैंक तथा वित्तीय संस्थामा धाउनुपर्ने बाध्यता थियो। अब ब्रोकरबाटै सिधै ऋण उपलब्ध हुने भएपछि शेयर खरिद प्रक्रिया छिटो र छरितो हुने विश्वास गरिएको छ। ब्रोकर नम्बर ५० ले यो सेवा सुरु गरेसँगै बजारमा अन्य ब्रोकरहरू बीच पनि प्रतिस्पर्धा बढ्ने र लगानीकर्ताले सस्तो तथा सुलभ दरमा मार्जिन कर्जा पाउने वातावरण बन्ने देखिन्छ।

विशेष गरी साना तथा मध्यमस्तरका लगानीकर्ताहरूका लागि यो ७० प्रतिशतको ऋण सुविधाले बजारमा सक्रियता बढाउन मद्दत गर्नेछ। तर, मार्जिन ट्रेडिङमा बजार घटेको बेला जोखिम पनि उत्तिकै हुने भएकाले लगानीकर्तालाई सचेत भएर मात्र यो सुविधा उपयोग गर्न विज्ञहरूले सुझाव दिने गरेका छन्।