पिज्जाको नाम आउनेबित्तिकै दिमागमा इटालीको नाम आउँछ। युरोपेली यो लोकप्रिय परिकारको जन्मदाता र यस क्षेत्रमा वर्षौंदेखि एकछत्र राज गर्दै आएको इटालीलाई यसपटक उसकै मैदानमा कडा टक्कर दिँदै बेलायतको एउटा सानो पिज्जा चेनले यो ऐतिहासिक सफलता हात पारेको छ। 

पिज्जाको आधुनिक इतिहासमा यो एक ठूलो उलटफेर र भूकम्पभन्दा कम मानिएको छैन, किनकि इटाली बाहिरको कुनै पनि रेस्टुरेन्टले यो विश्वव्यापी शिखर चुमेको यो पहिलो पटक हो।

इटालीको नेपल्सस्थित ऐतिहासिक तेआत्रो मर्कदांते थिएटरमा जब '५० टप पिज्जा' (50 Top Pizza) को दसौं संस्करणको नतिजा सार्वजनिक भयो, त्यहाँ उपस्थित इटालियन शेफहरूको होस उड्यो। पिज्जाको दुनियाँमा निर्विकल्प राजा र सर्वेसर्वा मानिने इटालियनहरूको एकाधिकार यो पटक पूर्ण रूपमा च्यातिएको छ। नतिजा कानमा पर्नेबित्तिकै ३४ वर्षीय संस्थापक तथा मुख्य शेफ मिकेले पासकेरेला आफ्नै कानमा विश्वास गर्न सकिरहेका थिएनन्। स्तब्ध र भावुक बनेका उनले यो जितलाई सिधै 'पिज्जा जगतको ओस्कर' सँग दाँजेका छन्।

यस प्रतिष्ठित अवार्डको पछाडिको मूल्यांकन प्रक्रिया पनि निकै कडा र पारदर्शी रहेको थियो। विश्वभरका गुप्त परीक्षकहरू कसैलाई सुइँको समेत नदिई साधारण ग्राहकको भेषमा ती पिज्जेरियाहरूमा पुगेका थिए। उनीहरूले पिज्जाको स्वाद, त्यसमा हालिने पिठोदेखि अन्य सामग्रीहरूको शुद्धता, सेवासत्कार र त्यहाँको समग्र खानपानको अनुभवलाई सूक्ष्म रूपमा केलाएर यो निर्णय गरेका हुन्। इटालीकै क्यासर्टा सहरमा पिज्जा बनाउने कला सिकेका पासकेरेला अहिले लन्डनका जिसविक, रिचमंड र सोहोमा जम्मा तीनवटा रेस्टुरेन्टहरू मात्र चलाइरहेका छन्। तर, यो सफलताको कथा कुनै ठूलो कर्पोरेट घराना वा ठूलो लगानीबाट सुरु भएको थिएन। आज विश्वका ठूला महारथी पिज्जेरियाहरूलाई पछि पार्ने यो ब्रान्डको जन्म एक सामान्य र सादा फुड भ्यानबाट भएको थियो, जसलाई पासकेरेलाले आफ्नो अगाध मेहनत, रगत र पसिना बगाएर यो उचाइमा पुर्याएका हुन्। गत वर्ष मात्रै उनलाई 'ग्लोबल पिज्जा मेकर अफ द इयर' को उपाधि थमाइदिएपछि नै दुनियाँले उनको असाधारण क्षमताको चाल पाइसकेको थियो।

यो जितले इटालीको क्यासर्टा सहरमै रहेको प्रतिष्ठित 'आई मसानीली' पिज्जेरियाको लामो समयदेखिको राज र वर्चस्वलाई खोसिएको छ। हार पछि प्रतिक्रिया दिँदै पराजित शेफ फ्रान्सेस्को मारतुचीले अब उत्कृष्ट पिज्जा खान नेपल्स वा इटालीमै कुद्नुपर्छ भन्ने भ्रम सधैंका लागि तोडिएको खुला रूपमा बताएका छन्। यस प्रतिस्पर्धामा बेलायतका अन्य दुई नामहरूले पनि विश्वमञ्चमा बाजी मारेका छन्, जसमा '५० कालो' ले २३ औँ र 'स्टाइल नेपोलितानो' ले ७४ औँ स्थान सुरक्षित गर्न सफल भएका छन्। समग्रमा, यो विश्व वरीयताको पहिलो नम्बरमा लन्डनको 'नेपोली अन द रोड' बस्दा दोस्रोमा न्युयोर्कको 'उना पिज्जा नेपोलिताना' र तेस्रोमा मिलानको 'कोन्फाइन' पर्न सफल भएका छन्। त्यस्तै, शीर्ष १० को सूचीमा अमेरिका, जापान, ब्राजिल र स्पेनका उत्कृष्ट पिज्जेरियाहरू पनि समेटिएका छन्।

आखिर यो सानो चेनले कसरी विश्व जिते त? यसको रहस्य शेफ पासकेरेलाको नौलो प्रयोग, नवीनता र खानपानप्रतिको उनको निष्ठाभित्र लुकेको छ। उनले बजारमा चल्तीको परम्परागत 'मार्गरीटा' को स्वाद त दिए नै, साथसाथै 'जिसविक' नामको एक एकदमै अनौठो र विशेष पिज्जा बजारमा ल्याए। यो पिज्जाभित्र पाँच थरीका दुर्लभ इटालियन चिज र आफ्नै भान्सामा निकै मेहनतका साथ तयार पारिएको विशेष टमाटो ज्यामको प्रयोग गरिन्छ, जसको स्वादले खानेकुराका पारखीहरूलाई मन्त्रमुग्ध पार्छ।

अचम्मको र उदाहरणीय कुरा त के भने, यो ऐतिहासिक सफलता हासिल गरेपछि रातारात करोडपति वा मालामाल बन्ने अफर बोकेर थुप्रै ठूला लगानीकर्ता र कर्पोरेट कम्पनीहरू उनको ढोकामा पुगेका थिए। तर, आफ्नो पिज्जाको मौलिक स्वाद, गुणस्तर र सामग्रीको शुद्धतामा कुनै किसिमको दाग वा सम्झौता नहोस् भनी उनले ती सबै प्रलोभनयुक्त व्यावसायिक प्रस्तावहरूलाई ठाडै अस्वीकार गरिदिए। उनको यही अडिग इमान्दारिता र कामप्रतिको निष्ठाले आज उनलाई विश्वको सर्वोच्च स्थानमा पुर्याएको छ।