दुई महिनामै भित्रिए १० अर्ब बढीका ८ लाख थान मोबाइल : स्मार्टफोनको आयात मात्रै पौने १० अर्ब

Sep 24, 2026 12:37 PM Merolagani



नेपालमा मोबाइल फोनको माग र आयात निरन्तर उच्च देखिएको छ। चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो दुई महिना (साउन र भदौ) मा मात्रै नेपालमा १० अर्ब ८ करोड १५ लाख रुपैयाँ (रु. १,००८.१५ करोड) बराबरका ८ लाखभन्दा बढी थान मोबाइल फोन आयात भएका छन्।

भन्सार विभागले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो सञ्चित वैदेशिक व्यापार तथ्याङ्कअनुसार भन्सार शीर्षक (HS Code) ८५१७ अन्तर्गत प्रत्यक्ष रूपमा मोबाइल तथा सेलुलर फोनसँग सम्बन्धित दुई शीर्षकबाट कुल ८ लाख ६ हजार ६० थान मोबाइल सेट नेपाल भित्रिएका हुन्। दुई महिनाको अवधिमा भएको मोबाइल आयातबाट राज्य कोषलाई कर तथा भन्सार राजस्वबापत कुल १ अर्ब ८८ करोड ५ लाख रुपैयाँ (रु. १८८.०५ करोड) आम्दानी भएको छ।

आयात मूल्यमा स्मार्टफोनकै दबदबा

भन्सार विभागको तथ्याङ्कअनुसार आयात भएका मोबाइलमध्ये रकमका आधारमा स्मार्टफोनको हिस्सा अत्यधिक ठूलो छ।

  • स्मार्टफोन (HS Code: 85171300):
    यस अवधिमा ४ लाख २५ हजार ४० थान स्मार्टफोन नेपाल भित्रिएका छन्। यी स्मार्टफोनको आयात मूल्य मात्रै ९ अर्ब ७४ करोड ३७ लाख रुपैयाँ (रु. ९७४.३७ करोड) रहेको छ। कुल मोबाइल आयात मूल्य (१० अर्ब ८ करोड) को करिब ९६.६ प्रतिशत हिस्सा स्मार्टफोनले ओगटेको छ। यी स्मार्टफोन आयातबाट सरकारलाई १ अर्ब ८१ करोड ७७ लाख रुपैयाँ राजस्व प्राप्त भएको छ।

डिजिटल भुक्तानी, अनलाइन शिक्षा, सामाजिक सञ्जाल र इन्टरनेट सेवाको तीव्र विस्तारसँगै नेपाली उपभोक्ताहरूमाझ आधुनिक फिचरसहितका स्मार्टफोनको माग उच्च रहँदै आएको यस तथ्याङ्कले पुष्टि गर्दछ।

अन्य सेलुलर तथा वायरलेस फोनको अवस्था

साधारण (फिचर वा बार फोन) तथा अन्य वायरलेस टेलिफोनको संख्या उल्लेख्य रहे पनि तिनको आयात मूल्य भने निकै कम रहेको पाइएको छ:

  • अन्य सेलुलर/वायरलेस टेलिफोन (HS Code: 85171400):
    साउन र भदौमा ३ लाख ८१ हजार २० थान अन्य सेलुलर तथा वायरलेस फोन आयात भएका छन्। संख्याका आधारमा यो कुल मोबाइल आयातको करिब ४७ प्रतिशत हिस्सा भए पनि यसको कुल आयात मूल्य भने ३३ करोड ७८ लाख रुपैयाँ मात्र रहेको छ। यी फोनहरूको आयातबाट राज्यले ६ करोड २८ लाख रुपैयाँ राजस्व संकलन गरेको छ।

चाडपर्वको तयारी र बजार प्रभाव

सामान्यतया भदौ र असोज महिना नेपालीहरूको मुख्य चाडपर्व (दशैँ, तिहार तथा छठ) को पूर्वसन्ध्या भएकाले यस समयमा मोबाइल व्यवसायीहरूले ठूलो परिमाणमा नयाँ फोनहरू मौज्दात (स्टक) राख्ने गर्दछन्। चाडपर्वमा नयाँ ग्याजेट खरिद गर्ने प्रवृत्ति र कम्पनीहरूले दिने आकर्षक अफरका कारण पनि साउन-भदौमा मोबाइलको आयात परिमाण उच्च भएको व्यापारीहरूको भनाइ छ।

समग्रमा, चालु आर्थिक वर्षको पहिलो दुई महिनाको तथ्याङ्कले नेपालको दूरसञ्चार तथा ग्याजेट बजार निकै चलायमान रहेको र आयात संरचनामा आधुनिक स्मार्टफोनको एकाधिकार जस्तै रहेको देखाए