अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनमा डेमोक्र्याटिक पार्टीको अप्रत्याशित पुनरागमन र कंग्रेस (संसद्) मा आएको नयाँ शक्ति सन्तुलनपछि विश्व शेयर बजारमा तीव्र प्रतिक्रिया देखिएको छ।

विभाजित सरकारको आगमनसँगै ह्वाइट हाउसको एकलौटी खर्च र नीतिगत अनिश्चिततामा नियन्त्रण आउने तथा भूराजनीतिक तनाव घट्ने अपेक्षाका बीच वाल स्ट्रिट र युरोपेली बजारहरूमा व्यापक वृद्धि देखिएको छ भने एसियाली बजारहरूमा मिश्रित प्रभाव परेको छ।

अमेरिकी बजार : डाउ जोन्समा १९८२ पछिकै ठूलो निर्वाचनपछिको उछाल

अमेरिकी शेयर बजारका प्रमुख तीनवटै सूचकांकहरूमा उल्लेख्य वृद्धि दर्ज भएको छ। डाउ जोन्स इन्डस्ट्रियल एभरेज १,५६९.४० अंक (३.०३%) ले बढेर ५३,३५६.१२ विन्दुमा पुगेको छ। यो सन् १९८२ को मध्यावधि निर्वाचनपछिको सबैभन्दा ठूलो एकदिने वृद्धि हो।

त्यसैगरी, बृहत् बजारको प्रतिनिधित्व गर्ने एसएन्डपी ५०० (S&P 500) १.५८ प्रतिशत (११९.७० अंक) ले बढेर ७,६८८.६२ विन्दुमा पुगेको छ भने प्रविधि-केन्द्रित नास्डक (Nasdaq) १.४४ प्रतिशत (३६४.५० अंक) ले उकालो लाग्दै २५,७३६.५१ विन्दुमा बन्द भएको छ।

बजारमा लगानीकर्ताको मनोबल मापन गर्ने 'अस्थिरता सूचक' (VIX) २०.२६ प्रतिशतले घटेर १६.६१ विन्दुमा झरेको छ, जसले लगानीकर्ताहरूमाझ चुनावी जोखिमको अन्योल हटेको स्पष्ट पारेको छ।

युरोपेली बजार : सबै प्रमुख सूचकांकमा हरियाली

अमेरिकी निर्वाचनको नतिजाले युरोपेली लगानीकर्ताहरूमा समेत ठूलो उत्साह भरेको छ। बुधबार युरोपका सबैजसो प्रमुख एक्सचेन्जहरू उच्च नाफामा देखिएका छन् :

• स्पेनको IBEX 35 : ५६३.७० अंक (३.००%) ले बढेर १९,३७०.९०

• जर्मनीको DAX : ५७३.०५ अंक (२.२२%) ले बढेर २६,४३७.६७

• इटालीको FTSE MIB : १,०८९.१९ अंक (२.१८%) ले बढेर ५१,०३१.०२

• फ्रान्सको CAC 40 : १५७.५८ अंक (१.९६%) ले बढेर ८,१७७.८९

• बेलायतको FTSE 100 : १९०.७८ अंक (१.७९%) ले बढेर १०,८२९.२१

• प्यान-युरोपेली Stoxx 600 : ११.७४ अंक (१.८२%) को वृद्धिसहित ६५७.४० विन्दुमा पुगेको छ।

अमेरिकी डलर कमजोर हुनु र अमेरिकी ट्रेजरी बन्डको प्रतिफल घट्नुले युरोपेली स्टकहरूलाई बलियो टेवा दिएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

एसियाली बजार : हङकङ र भारत चम्किँदा कोरिया र जापानमा भारी गिरावट

युरोप र अमेरिकामा देखिएको एकतर्फी वृद्धिको तुलनामा एसियाली बजारहरूमा भने तीव्र उतारचढाव देखियो। विशेषगरी प्रविधि र सेमिकन्डक्टर कम्पनीहरूको भविष्यलाई लिएर देखिएको संशयका कारण दक्षिण कोरियाको कोस्पी (KOSPI) सूचकांक ५.५० प्रतिशत (३१२.७२ अंक) ले तीव्र गिरावट व्यहोर्दै ५,३७१.०८ विन्दुमा झर्‍यो। जापानको निक्केई २२५ (Nikkei 225) पनि २.०८ प्रतिशत (१,२९०.९० अंक) ले घटेर ६०,८९७.७३ मा ओर्लियो। चीनको साङ्घाई कम्पोजिटमा ०.४२ प्रतिशतको सामान्य गिरावट रह्यो।

अर्कोतर्फ, हङकङको ह्याङ सेङ (Hang Seng) सूचकांक ३.२५ प्रतिशत (७७८.०६ अंक) ले उछालिँदै २४,६९७.५६ मा पुगेको छ। भारतको सेन्सेक्स (Sensex) पनि १,४४३.३० अंक (१.८७%) को छलाङ मार्दै ७८,७४४.७० को विन्दुमा पुगेको छ। सिंगापुरको बजारमा ०.२५ प्रतिशतको सामान्य वृद्धि देखियो।

कमोडिटी बजार : कच्चा तेल ओरालो, सुनमा चमक

निर्वाचन परिणामपछि अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले सामाजिक सञ्जालमा टिप्पणी गर्दै 'इरानसँगको युद्धका कारण निर्वाचनमा हार व्यहोर्नुपरेको' स्वीकार गरेपछि मध्यपूर्वको भूराजनीतिक तनाव घट्ने संकेत मिलेको छ। यसको प्रत्यक्ष असर इन्धन बजारमा परेको छ। अमेरिकी कच्चा तेल (WTI Oil) प्रति ब्यारेल ०.९० प्रतिशतले घटेर ८७.३३ डलर मा स्थिर भएको छ भने ब्रेन्ट क्रुडमा पनि तीव्र गिरावट आएको छ।

यसैबीच, सुरक्षित लगानीका रूपमा मानिने पहेंलो धातु सुन (Gold) को मूल्य १.३१ प्रतिशत (५३.२० डलर) ले बढेर प्रति औंस ४,१२६.२० डलर पुगेको छ।

बजार किन बढ्यो ?

वित्तीय विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिकी संसद्मा डेमोक्र्याटको नियन्त्रण कायम हुनुको अर्थ राष्ट्रपति ट्रम्पको विधायी र आक्रामक आर्थिक एजेन्डामा अंकुश लाग्नु हो। विभाजित सरकारका कारण कर कटौती र अनियन्त्रित बजेट खर्च रोकिने हुँदा वित्तीय अनुशासन कायम रहने र नीतिगत अतिवाद घट्ने विश्वासले लगानीकर्ताहरू उत्साहित भएका हुन्।

यद्यपि, समग्र बजार बढे पनि आगामी दिनमा कडा नियमनको दायरामा आउन सक्ने चिन्ताका कारण एनभिडिया (Nvidia), टेस्ला (Tesla) र स्पेसएक्स (SpaceX) जस्ता प्रमुख एआई तथा प्रविधि कम्पनीहरूको शेयरमा भने केही दबाब कायमै रहेको देखिएको छ।