इन्धनको मूल्य बढेपनि भाडा नबढाइएकाेमा व्यवसायीहरु रुष्ट

Mar 31, 2026 12:08 PM merolagani



हरिप्रसाद शर्मा

यसअघि पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य दुई पटक बढ्दा त्यसको प्रत्यक्ष असर सार्वजनिक यातायात क्षेत्रमा देखिन थालेको छ । मध्यपूर्वी देशमा जारी युद्धका कारण पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्तिमा समस्या आउँदा त्यसको प्रत्यक्ष असर नेपालको सार्वजनिक यातायातको क्षेत्रमा देखिएको हो ।

यातायात व्यवसायीहरु भने इन्धनको मूल्यवृद्धिले भाडा समायोजन नहुँदा दैनिक लाखौं रुपैयाँ घाटा व्यहोरेर यातायात सञ्चालन गर्नुपरेको गुनासो गर्छन् । अझ, यसअघि २/२ पटक पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य वृद्धि हुँदासम्म पनि सरकारले भाडा समायोजन नगरेपछि उनीहरु रुष्ट छन् ।

इन्धनको मूल्य बढ्दा एकातिर यातायात व्यवसायीहरुले वैज्ञानिक रुपमा भाडादर समायोजन गर्नुपर्ने दबाब दिइरहेका छन् । अर्कोतिर, सरकारले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि र आपूर्तिमा हुन सक्ने अवरोधलाई हेरेर सार्वजनिक यातायातमा जोरबिजोर प्रणाली लागु गर्ने योजना समेत बनाएको थियो ।

तर, पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि भएको यतिका दिन हुँदासम्म सरकारले भने कुनै ठोस् निर्णय भने लिन सकेको छैन् । पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य यसअघि हप्तामा दुईपटक गरी प्रतिलिटरमा २५ देखि ३० रुपैयाँसम्म बढेको छ ।

यातायात व्यवसायीहरु भने अझै पेट्रोलको मूल्य बढ्ने आकंलन गरिरहेका छन् । तर, मध्यपूर्वी क्षेत्रको युद्धका कारण पेट्रोल र डिजेलजस्ता वस्तुको मूल्यवृद्धिले समग्र यातायात क्षेत्रलाई नै नराम्रोसँग प्रभाव पारिरहेको छ ।

यातायात व्यवसायीका अनुसार, इन्धनको मूल्य बढेपनि साविककै भाडादरमा यात्रुलाई सेवा दिइरहेका छन् । नेपाल आयल निगमले गत चैत १ मा पेटेलको मूल्य १५ रुपैयँ र डिजेल मट्टीतेलको मूल्य प्रतिलिटर १० रुपैयाँ बढाएको थियो । बढेको मूल्यअनुसार, काठमाडौंमा प्रतिलिटर पेट्रोलको मूल्य १७२ र डिजेटल मट्टीतेलको मूल्य प्रतिलिटर १५२ रुपैयाँ कायम भएको थियो ।

त्यसपछि, गत चैत ११ मा पेट्रोल, डिजेल र मट्टीतेल प्रतिलिटरमा १५ रुपैयाँ पुनः बढाएको थियो । मूल्यवृद्धि सँगै काठमाडोंमा पेट्रोल प्रतिलिटर १८७ रुपैयाँ र डिजेटल मट्टीतेलको मूल्य प्रतिलिटर १६७ रुपैयाँ पुगेको छ ।

जोरबिजोर प्रणाली पनि छलफलमै सीमित

सरकारले यसअघि पेट्रोलियम पदार्थको खपत कम गर्न र आइपर्ने सम्भावित अभावलाई चिर्न सार्वजनिक यातायातका साधनहरुलाई जोरबिजोर प्रणालीमा लागू गर्ने, घरबाट नै काम (वर्क फ्रम होम) गर्नेलगायत विषयमा छलफल गरेको थियो । तर, पछिल्ला दिनहरुमा सरकारले जोरबिजोर प्रणालीमा सवारी सञ्चालन गर्ने छलफललाई कुनै टुंगोमा पुर्याउन भने सकेको छैन् ।

अर्थात, अहिलेसम्म न जोरबिजोर प्रणाली लागु् गरिएको छ, न त भाडा नै समायोजन गरिएको छ । मध्यपूर्वी क्षेत्रको युद्धले पेट्रोल तथा डिजेलको आपूर्तिमा समस्या आएमा त्यसकिसिमको विकल्प अपनाउन सकिने बताए पनि त्यो विषयमा अहिलेसम्म व्यवहारमा भने लागु हुन सकेको छैन् । यी विषय छलफलमै सीमित बनेका छन् ।

भाडा समायोजनमा मन्त्रालय माैन

पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि भएपछि यातायात व्यवसायीले बैज्ञानिक भाडादर समायोजन गर्न भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय, यातायात व्यवस्था विभागलगायतका निकायमा पुगेर ज्ञापनपत्र बुझाए । सुरुमा यातायात व्यवसायीको दबाबममा विभागले भाडा समायोजनसहितको सिफारिस पत्र मन्त्रालयमा पठाएको थियो ।

गत चैत ५ गते विभागले मन्त्रालयमा पठाएको भाडादर सिफारीस पत्रको मन्त्रालयले अहिलेसम्म कुनै ठोस् निर्णय गर्न सकेको छैन् । हुन त भौतिक पूर्वाधार मन्त्रालयको जिम्मेवारीमा सुनिल लम्साल आइसकेका छन् ।

तर, पछिल्लो इन्धनको मूल्य वृद्धिका कारण याताायत क्षेत्रमा परेको अप्ठ्यारो र भाडा समायोजन गर्ने विषयमा मन्त्रालयले नै मौन देखिएको छ । यातायात व्यवस्था विभागले १३ वटा सुचकको विगत २०७२ सालदेखि भाडा समायोजन नभएको हुँदा मूल्यवृद्धिका आधारमा सार्वजनिक सवारीतर्फ ११.३३ प्रतिशत, मालबाहक तराइ ८.८१ प्रतिशत र पहाडतर्फ १४.२९ प्रतिशतसम्म भाडा समायोजन गर्न मन्त्रालयलाई सिफारिस गरेको थियो ।

विभागले पेश गरेको सफारीसपछि पनि इन्धनको मूल्य प्रतिलिटर १५ रुपैयाँ बढेको छ । उक्त मूल्यवृद्धिका आधारमा नयाँ भाडादर सिफारीस हुनुपर्ने यातायात व्यवसायीको माग छ ।

यातायात व्यवसायीलाई नयाँ सरकारप्रति आस

पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि हप्तैपिच्छे हुने तर, वैज्ञानिक भाडादर समायोजन नभएको नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष सरोज सिटौलाले बताए । उनका अनुसार, इन्धनको मूल्यवृद्धिका कारण सार्वजनिक यातायात क्षेत्रका व्यवसायीहरुले दैनिक लाखौं रुपैयाँ नोक्सान ब्यहोरेर गाडी चलाइरहेका छन् ।

उनले नयाँ सरकार नै वैज्ञानिक भाडादर कायम गर्ने र यातायात क्षेत्रका समस्या समाधान गर्ने अपेक्षासहित आफूहरु ‘पर्ख र हेर’को अवस्थामा रहेको बताए । यसअघि उनीहरुले निवर्तमान पूर्वाधारमन्त्री माधव चौलागाईलाई भेटेर भाडा समायोजन गर्न माग गर्दै ज्ञापनपत्र समेत बुझाएका थिए ।

तर, मन्त्री बर्हिगमन भइ झन्डै दुई तिहाइकाे शक्तिशाली सरकार बनेको छ । प्रधानमन्त्री बालेन शाहको नेतृत्वको सरकारको पूर्वधारमन्त्रीमा पूर्वाधारक्षेत्रका विज्ञ सुनिल लम्साल बिराजमान छन् । यातायात व्यवसायीहरु पनि आफ्ना समस्याहरु नयाँ सरकारले सम्बोधन गर्ने आसमा छन् ।

 

 




सपथ नलिदै ‘बालेन सरकार’ विरुद्ध सरकारी हाकिमहरु सडकमा

Mar 26, 2026 01:51 PM

फागुन २१ को निर्वाचनमा प्रचण्ड बहुमत जितेको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह (बालेन) नेतृत्वमा सुक्रबार नयाँ सरकार गठन हुने तयारी भइरहेको छ ।